B2B ve B2C Nedir?

E-Ticaret farklı pazarlara hitap eden iki kategoriye ayrılır.

B2B – Business to Business
İşletmeler arasında geleneksel yollarla gerçekleştirilen iş ilişkilerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesidir.

B2C – Business To Consumer
Perakende satış sitelerinde olduğu gibi ürün ve hizmetlerin son tüketiciye yönelik olarak internet ortamında pazarlanması ve satışını içeren ticari faaliyetlerdir.

  • B2B ve B2C arasındaki temel fark, müşterinin kim olduğudur.
  • Son kullanıcıya kitap satan bir internet sitesi B2C kategorisinde, sanayi şirketlerine kimyasal malzeme satan bir şirket ise B2B kategorisinde çalışır.
  • B2B ve B2C sitelerinde pazarlık ve entegrasyon farklı biçimlerde uygulanır.
  • B2B’de, ürün özellikleri, teslim zamanı, fiyat ve ödeme koşulları her defasında görüşmeye açıktır.
  • B2C’de ise müşterinin teslim koşulları ve fiyat üzerinde pazarlık şansı yoktur. İşlemler belirlenen koşullar üzerinden yürütülür.
  • B2B sitelerinde iki sistem arasında bilgi paylaşımı ve müşterinin sistem ile konuşma olanağı bulması önem taşır.
  • B2C’de müşterinin web sitesi veya bilgisayar sistemi ile herhangi bir entegrasyona ihtiyaç yoktur.
  • B2B’nin temeli, şirketlerin internet üzerinden birbirine mal ve hizmet satmasına dayanır.
  • B2B siteleri elektronik ortama aktarılmış pazaryeri olarak kabul edilebilir.
  • Pazaryeri ortamı mal ve hizmet alım satımının yanı sıra, şirketlerin birbirleri arasında bilgi alışverişi yapmasını, finansal işlemler gerçekleştirmelerine de olanak tanır.
  • İşlemlerin internet üzerinden gerçekleşmesi hız ve verimliliği artırır.

B2B ile Daha Hızlı Ticaret
B2B siteleri “piyasa yapıcısı” işlevini üstlenerek alıcı ve satıcıların binlerce şirket içinde kaybolmadan bir araya gelmelerini sağlar.

B2B ile Daha Düşük Maliyet
Ürün ya da hizmet tedarikini, bütün opsiyonları görerek, en düşük fiyatı sunan şirketleri inceleyerek gerçekleştirmek, tedarik zincirinizin yarattığı maliyetleri azaltır.

B2B ve Satın alma

  • Katalog üzerinden satış yapabilen siteleri ve fiyatları inceleyin.
  • Öncelikle tedarik edilmesi kritik ve karmaşık olmayan ürünler ile satın alma yapın. Ofis malzemeleri sağlıklı bir başlangıç olacaktır.
  • Satın alma siparişlerini e-posta ile göndermeye başlayın. Tedarikçileriniz ile hızlı ve verimli bir iletişim kurmanızı sağlayacaktır.

B2B ve Satış

  • B2B sitelerinde yapacaklarınız, büyük oranda müşterinizin isteğine bağlıdır.
  • Müşterileriniz; siparişlerin e-posta ile teyit edilmesini, fiyatlarınızın web sitesinde yayınlanmasını, ürün stoklarınızın miktar ve zaman tablosunun web sitenizde bulunmasını, servis taleplerinin veya şikâyetlerin internet ortamında alınmasını isteyebilir.
  • Malzeme ihtiyaç planlarınızı paylaşarak, tedarikçilerinizin sizin planınızı izlemesini otomatik malzeme sevk etmesini sağlayın.
  • Kayıt işlemlerinde hız ve tasarruf sağlamak için siparişlerinizi elektronik ortamda yollayın, cevapları da aynı tür ortamda geri alın.
  • B2B üzerinde satış yapmak Internet sitenizde ihaleler düzenleme veya satın alma listenizi yayınlayarak onaylı tedarikçilerinizin doğrudan fiyat–süre–miktar tekliflerini toplamanıza olanak sağlar.
  • B2B ile siparişlerinizi tedarikçinizin sisteminde hiç kimseye sormadan izleyebilir, karşılıklı mutabakatı doğrudan yapabilir, mühendislik veya kalite bilgilerinizi paylaşabilirsiniz.
  • B2B uygulamaları her zaman gerçek bilgi ile hareket etmenizi sağlar.
  • Müşteri talepleri daha hızlı değerlendirilir.
  • Ürünler pazara daha hızlı sunulur.
  • Bürokratik işlemler azalır.
  • Stoklarınızın devir hızı artar.
  • Müşteri memnuniyeti artar.
  • Tedarikçilerin sizin planınıza uyumu artar.
  • Satın alma maliyeti düşer.
  • Sistem içi disiplin artar.

Müşteriniz ekranında ne görüyorsa ona inanır. Bu nedenle sisteminizden çıkacak raporların her zaman doğru ve açık olması büyük önem taşır. B2B üzerinden ticaret yapacaksanız şeffaf olmalı ve bilgiyi doğru paylaşmalısınız.
Hem yazılım hem de donanım sisteminizi B2B ortamında çalışmaya uygun hale getirmelisiniz. Öncelikle bilginin kendi içinizde doğru ve hızlı akışını sağlamalı, daha sonra gerekli bilgileri müşteri ve tedarikçilerinizle paylaşmanın en sağlıklı yolunu geliştirmelisiniz.
B2B sitenizin bir iş yapma platformu olduğunu unutmamalı, site yönetimini teknik kadrolara bırakmamalısınız. B2B amacı ile hazırlanan web siteleri sağlam bir teknolojik altyapıya sahip olmalıdır ama sitenin yönetilmesi “iş” bilgisi gerektirir.

  • E-ticaret siteniz için satış hedeflerinizi belirleyin.
  • Bilgi teknolojisi yatırımlarınızın işiniz üzerindeki etkilerini somut olarak ölçecek çözümleri geliştirin.
  • Fikir aşamasından uygulama aşamasına kadar olan zamanlamanızı detaylı bir biçimde yapın. Sorunları ve çözümlerinizi öngörerek çalışmanızı gerçekleştirin.
  • Online sağlayacağınız müşteri hizmetlerini belirleyin.
  • Müşterileriniz hakkında edinmek istediğiniz bilgileri netleştirin. Bu bilgiler iş modelinizi oluştururken ve geliştirirken size destek sağlayacak.
  • Müşterilerinizin beklentilerini iyi belirleyin. Gizlilik politikanızı geliştirin. Müşterilerinize gizlilik konusunda vereceğiniz garantileri net bir biçimde anlatın.
  • Veri toplama, kullanım, bildirim konularında farklı ülkelerin yasalarına ilişkin bilgi edinin.
  • Online satış sitenizi ya da kataloğunuzu hangi sıklıkta yenileyeceğinizi, yeni hizmet veya ürünlerinizi nasıl duyuracağınızı belirleyin.
  • Hangi çapraz satış fırsatlarının gelirlerinizi artırabileceğini araştırın.
  • Web sitenizde sunmak üzere çeşitli içerik kaynaklarından -haber, hava durumu, olaylar/organizasyonlar- veriler alacaksanız altyapınızı birden fazla veri formatıyla sorunsuz çalışacak biçimde hazırlayın.
  • İş hedefiniz ortak ilgi alanları ile ilgili online bir topluluk oluşturmaksa katılımcılarınıza hangi özelliklerin cazip gelebileceğini araştırın ve ilk adımlarınızı buna göre atın.
  • Özel müşteri grubunu nasıl belirleyeceğinizi netleştirin.
  • Özel müşterilerinize sağlayacağınız avantajları belirleyin.
  • E-ticaret mağazanız fiziki olarak da ticaret yapıyorsa, satış sisteminiz konusunda detaylı bir çalışma yapın. Envanter sistemleri, iade koşulları, fiyatlandırma konularını açıklığa kavuşturun.
  • Talep yaratma planınızı geliştirin. Online reklam performansınızı izlemeli ve yönetebilmelisiniz.
  • Müşteri için işlem karmaşıklığını minimuma indiren sağlam ve güvenli bir alışveriş deneyimi yaratın.
  • Müşterilerin ürünler, teslimat, servis konusunda sorularını veya şikâyet ve önerilerini yanıtlama sürecini nasıl otomatikleştireceğinizi belirleyin.
  • Ölçeklenebilir bir platform yaratın.
  • Site trafiğinizin büyüme hızı ile ilgili gerçekçi tahminler yapın.
  • Sitenize talebi sıçratacak durumları belirleyin ve yüksek taleplerle baş etme planlarınızı geliştirin.
  • Yeni özelliklerin çabuk eklenebildiği esnek bir satış sitesi yaratın.
  • Hosting firması ile ilgili kriterleriniz net olsun. Hosting ve bakım masraflarının mevcut kaynaklarınızı zorlamaması gerekir.
  • Güvenlik planınıza çok önem verin. Güvenlik duvarları, ağ yalıtımı, veri şifreleme, izinsiz girişleri sezme önemli güvenlik detaylarıdır.
  • Güvenilir bir e-ticaret platformu yaratmak için dijital sertifikalarınızı alın.
  • Felaket durumunda hayata geçireceğiniz bir kurtarma planı geliştirin.
  • Mevcut işinizi web ortamına taşıyorsanız, bu ortamdan sorumlu olacak yöneticinizi belirleyin.

İş yapmak isteyen bir B2C sitesi, tüketici için çekici olmaktan öteye gitmeli. Hazırlıklarınızı online müşterileri yakalayan ve tutan bir site yaratmak yönünde yapın.

  • Web siteniz için iş hedefleriniz neler? Halen bir işletmeniz varsa, web siteniz yalnızca ek bir kanal mı yoksa iş yapmanın farklı bir yolu mu? Bilgi teknolojisi yatırımlarınızın iş üzerindeki etkilerini somut olarak nasıl ölçeceksiniz?
  • Sitenizi tamamlayıp kullanıma açmak ne kadar zaman alacak? Geliştirmeyi veya yaygınlaştırmayı geciktirebilecek sorunlar neler? Beceri eğitimi? Geliştirme kolaylığı? Bağımlılıklar? Bir gecikmenin gelirler modeliniz üzerindeki etkisi ne olabilir?
  • Hangi müşteri hizmetlerini online sağlayacaksınız? Sipariş takip? Hesap inceleme? Online faturalama? Ödemeler? Müşteri desteği?
  • Müşterileriniz hakkında hangi bilgileri edinmek istersiniz? Daha kişiselleştirilmiş bir Web alışveriş deneyimi mi sunmak istiyorsunuz? Ürün/hizmet yelpazenizde değişiklikler yapmak mı? Karar destek sisteminizde hangi özelliklerin olmasını istersiniz?
  • Sitenize koyacağınız bir mahremiyet politikası geliştirdiniz mi? Müşterilerinizin beklentileri neler? Kişiselleştirme özellikleri sunarsanız, verilerinin gizli tutulması konusunda hangi garantileri vereceksiniz? Veri toplama, kullanım, bildirim konularında farklı ülkelerin yasalarına ilişkin bilginiz var mı?
  • Online kataloğunuzu veya web sayfanızı ne sıklıkla değiştireceksiniz? Yeni hizmet veya ürünlerinizi nasıl duyuracaksınız? E-posta duyuruları mı elektronik haber bültenleri mi kullanacaksınız?
  • Hangi çapraz satış fırsatları gelirlerinizi artırabilir? Hangi şirketlerle ortak olacaksınız ve entegrasyon sorunlarını nasıl çözeceksiniz?
  • Web sitenizde sunmak üzere çeşitli içerik kaynaklarından -haber, hava durumu, olaylar/organizasyonlar- veriler alacak mısınız? Birden fazla veri formatıyla nasıl başa çıkacaksınız?
  • İşiniz ortak ilgi alanları çevresinde bir online topluluk yaratılmasına uygun bir iş mi? Katılımcılarınıza hangi özellikler cazip gelebilir?
  • Özel (büyük miktarlarda alım yapan) müşterilerinize avantajlar sağlayacak mısınız? Bu grubu nasıl belirleyeceksiniz?
  • Bir inşaat malzemeleri mağazanız varsa, online mağazanızla fiziksel mağazanız arasındaki ilişki ne olacak? Envanter sistemleri ayrı mı olacak? Bir ürünü online alan bir müşteri bir mağazanıza girip onu iade edebilecek mi? İki yerde de fiyatlar aynı mı olacak?
  • Talep yaratma planınız nedir? Geleneksel reklamlarla web reklamları arasındaki denge nasıl olacak? Online reklam performansını nasıl yönetecek ve izleyeceksiniz?
  • Müşteri için işlem karmaşıklığını minimuma indiren sağlam ve güvenli bir alışveriş deneyimi yaratabilecek misiniz? Çok fazla adım, kişisel verilere tekrar tekrar girme zorunluluğu, online müşteri desteği eksikliği gibi darboğazlar neler?
  • Müşterilerin ürünler, teslimat, servis konusunda sorularını veya web sitesi şikayet ve önerilerini yanıtlama süresine ilişkin hedefiniz ne? Bu süreci nasıl otomatikleştirebilirsiniz?
  • Site trafiğinizin ne hızda büyümesini bekliyorsunuz? Platformunuzun ölçeklenebilirliği ne kadar?
  • Hangi mevsimsel veya özel olaya bağlı talep, sitenize olan talebi birden sıçratabilir? Beklenmedik düzeyde yüksek hacimlerle baş etmek için alternatif planlarınız neler?
  • Sitenize yeni özellikleri ne kadar çabuk ekleyebileceksiniz? Platformunuz esnek mi? Geliştiricilerinizin ek eğitime ihtiyacı var mı?
  • Mevcut kaynaklarınız göz önüne alındığında sitenizin hosting’i veya bakımı ne kadar kolayolacak? Bir hosting firması seçmek için hangi kriterleri kullanırdınız?
  • Performansı yavaşlatmadan, network ortamınızın virüs veya hacker’lardan korunmasını nasıl sağlayacaksınız? Güvenlik planınız, ‘askerden arındırılmış bölgeler’ (DMZ), güvenlik duvarları, ağ yalıtımı, veri şifreleme ve izinsiz girişleri sezme gibi önlemleri içeriyor mu? Dijital sertifikalar alıyor ve kredi kartı işlemleri için güvenli bir kanal olarak Security Sockets Layer (SSL) kullanıyor musunuz?
  • Bir felaket durumunda site kurtarma planınız var mı? Servis reddetme atağı? Virüs istilası? Sistem arızası? Hangi dış kaynakları çabucak seferber edebilirsiniz?
  • Mevcut bir işi web’e taşıyorsanız, hangi üst yönetici B2C’nin savunucusu olacak?